انگیــــــــــــزه

لزوم مراقبت از حضور نابالغان مجازی در فضای مجازی

ظرفیت حضور در فضای مجازی

یکی از ابتلائات امروز جامعه ما، استقبال کثیر اقشار مختلف مردم از حضور و فعالیت در فضای مجازی در قالب های فردی، فامیلی، گروهی و غیره است!
فضای مجازی در عصر ارتباطات و انفجار اطلاعات، بستری از ارتباطات و اطلاع رسانی و آگاهی بخشی فردی،گروهی و اجتماعی را برای افراد عضو فراهم می کند که عملاً نسبت به مراودات غیرمجازی، گسترده تر، عمیق تر، شفاف تر، عریان تر، شجاعانه تر، فریبنده تر، سریع تر، بالاتر، مفصل تر، جامع تر، متنوع تر، سهل تر، کم هزینه تر، راحت تر، دربستی تر، جذاب تر، جسورتر، جهانی تر و در یک کلام، کامل تر است و به تناسب گرایش ها و انتخاب ها، افراد می توانند به مطلوبات خود اعم از مثبت یا منفی، دسترسی پیدا کنند!
از این لحاظ حضور و فعالیت در فضای مجازی، ظرفیت، مهارت و ذکاوت بیشتری می طلبد و اگر کسی با اندوخته های ذهنی محدود و یا با ظرفیت های فکری ناقص به این فضا ورود کند، بیش از آنکه تأثیثرگذار باشد، تأثیرپذیر است و اگر این فرایند تأثیرپذیری از مسیر آلودگی های مجازی عبور کند، قطعاً چنین فردی، عضو متضرر و خسارت دیده فضای مجازی خواهد بود و بجای بهره وری از فضای مجازی، مورد بهره کشی قرار می گیرد!

در داستانک ها نقل می شود که مورچه ای در داخل لیوان آبی افتاد و غرق شد و برای رهایی خود، داد و بیداد و هوار راه انداخت که " دنیا را آب برد" پس از چند بار تکرار، دست توانمندی او را از آب، بیرون کشید و به او گفت: دنیا خیلی وسیع تر از لیوان است، تو چرا فکر می کنی دنیا را آب برد، تو فقط می توانی بگویی مرا آب برد!
مورچه گفت: خوب، من دنیای خودمم و از این رو احساس می کنم دنیا را آب برد!
فرد توانمند گفت: دنیای توست، دنیای ما که نیست!
مورچه پرسید: چاره چیست؟!
فرد توانمند گفت: ظرفیتت را ارتقاء بده و بیشتر کن!
مورچه خندید و گفت: ظرفیت مورچه، محدود و تعریف شده است! تو چه پیشنهادی داری؟!
فرد گفت: برو و شنا یاد بگیر!
مورچه باز هم خندید و گفت: آن وقت چه اتفاقی می افتد؟!
فرد گفت: آن وقت یک لیوان آب با یک اقیانوس آب برایت یکی شده و تو بجای آنکه غرق شوی، همیشه روی آبی و موج سواری می کنی و اینگونه، دنیای تو، اندازه دنیای ما می شود!
فرد ادامه داد: ظرفیت، یعنی مهارت حضور، مهارت استقرار، مهارت فعالیت، مهارت ارتقاء و مهارت عبور!
آری مورچه محترم، ظرفیت حضور در آب، مهارت شناگری است، ظرفیت بالارفتن از کوه، مهارت کوه نوردی است و ظرفیت حضور در هر شرایطی را مهارتی تعیین می کند که در آنجا بکار آید!

حالا می توان از این داستانک اینگونه استنتاج کرد که ظرفیت حضور در فضای مجازی نیز مهارت های خاص خود را می طلبد تا افراد ناشی، خیلی زود دچار پدیده شوم و آسیب غرق شدگی مجازی نشوند!
مهارت دشمن شناسی، مهارت شناخت و آگاهی، مهارت اطلاع رسانی، مهارت ارزیابی و تحلیل، مهارت تجزیه و تفکیک، مهارت نه گفتن، مهارت گریز از لذات شیطانی، مهارت فرار از دام های مجازی، مهارت تشخیص صحت و سقم، مهارت حفاظت از باورهای درست، مهارت حفظ ذائقه های اصیل، مهارت موج سواری، مهارت پرهیز، مهارت ستیز، مهارت گریز، مهارت تمیز، مهارت آنالیز و مهارت های مدیریتی و کارگردانی کانال ها و سوپرگروهها و گروههای مجازی، همه و همه از نیازهای مبرم یک فعال مجازی است که اگر هر یک از این مهارت ها را نداشته باشد، همواره احتمال سقوط یکی از ستون های ساختمان فکری، اعتقادی، اخلاقی، سیاسی، اجتماعی، اقتصادی، حیثیتی، فرهنگی، هنری و شخصیتی افراد حقیقی و حقوقی کاملاً متصور است!
از این رو انتظار می رود که خانواده ها، مدارس، نهادهای فرهنگی و اجتماعی، رسانه ها و غیره برای نسلی که هنوز به بلوغ مجازی نرسیده و یا ظرفیت مجازی را کسب نکرده است، زمینه های شناخت افزایی و مهارت افزایی را فراهم کرده و نگذارند که آنها مستقیماً وارد فضایی شوند که رفتن با آنهاست، اما بازگشتن آنها را خدا می داند!
نیاز مبرم حضور در فضای مجازی، شبیه همان عبارت "چگونه زیستن را به من بیاموز" است، چرا که در این فضا، حرفه ای ترین افراد مجازی-باز بین المللی حضور دارند و همانگونه که امکان استفاده بهینه از این فضا کاملاً ممکن است، همانطور می توان منتظر حوادث تلخ و سقوط آزاد کسانی بود که از آنها به عنوان قربانیان فضای مجازی و جنگ نرم یاد می گردد که متأسفانه آمارش نجومی است!
لطفاً برای عبور و فتح قله های بلند مجازی، در هر رده سنی و تحصیلی که هستید، عصای احتیاط را فراموش نکنید و فرزندان خود را نیز مثل راه رفتن اولیه دوران کودکی، در این فضا نیز گام به گام راهنمایی و یاری کنید!

صادق علی رنجبر-عصو هیئت علمی دانشگاه-5/5/1395