بیانیه هسته ای تهران و واکنش های مهم داخلی و خارجی!

                            

۱- واکنش سید حسن نصرالله دبیرکل حزب الله و رهبر مقاومت لبنان

سيد حسن نصرالله دبيرکل حزب الله لبنان گفت: جمهوري اسلامي ايران با امضاي پيمان هسته اي با ترکيه و برزيل يک پيروزي بزرگ سياسي، ديپلماتيک و معنوي را تحقق بخشيده است.

به گزارش ایرنا وي سه شنبه شب در خلال مراسمي در لبنان گفت: اين گام مثبت ايران اسلامي در راه پيشبرد پرونده صلح آميز هسته اي خود ، کشورهاي استکباري را که سعي در محاصره ، فشار و حتي حمله نظامي عليه ايران را داشتند، پريشان کرده است.

سيد حسن نصرالله با تأکيد بر اهميت اين پيمان افزود: اين گام مثبت ايران باعث شد سوريه و مقاومت نيز امروز علاوه بر احساس قدرت، بسيار خوشحال و خرسند باشند.

وي با اشاره به آسودگي خاطر کشورهاي روسيه و چين گفت: اين پيمان که روز دوشنبه هفته جاري در تهران به امضا رسيد، پيشرفتي واضح و چشمگير درطرح و برنامه ايران ايجاد کرده است.

سيد حسن نصرالله ادامه داد: اگر خواستيد به اهميت اين پيمان پي ببريد کافي است که عقيم ماندن بهانه هاي اسراييل و ترس و نگراني اين رژيم و کشورهاي اروپايي را نگاه کنيد.

وي با اشاره به حساس بودن موضوع شيعه و سني در منطقه افزود: وجود کشور ترکيه در اين پيمان اهميت زيادي دارد هر چند که برزيل هم حضور مهمي در اين توافق دارد.

دبير کل حزب الله در ادامه گفت: اظهار نظرهاي کوته فکران در آينده نزديک پيرامون پيمان اتحاد شيعه و مسيحي خواهد بود.

به عقيده سيد حسن نصرالله وجود ترکيه در اين پيمان و صحنه اتحاد ميان احمدي نژاد و طيب اردوغان، کشورهايي که به دنبال فتنه انگيزي ميان شيعه و سني بودند، به شدت ناراحت کرده است.
دبير کل حزب الله لبنان همگان را به هوشياري و بيداري فرا خواند.

ايران، ترکيه و برزيل روز دوشنبه اين هفته بر مبادله سوخت هسته اي ايران در خاک ترکيه توافق کردند.
 
۲-واکنش دکتر علی مطهری نماینده اصولگرای مردم تهران در مجلس شورای اسلامی
 
نماينده تهران نقاط ضعف و قوت بيانيه سه جانبه تهران را تشريح كرد.

به گزارش فارس علي مطهري نماينده مردم تهران و عضو كميسيون فرهنگي مجلس شوراي اسلامي در خصوص نقاط ضعف و قوت بيانيه تهران گفت: زماني كه دولت پيشنهاد غربي‌ها را مبني بر انتقال اورانيوم غني شده به خارج از كشور را پذيرفت دچار خطا شد.

وي ادامه داد: خواست غربي‌ها آن بود كه اورانيوم غني شده ما را از كشور خارج كرده كه اين كار در حال انجام شدن است.

مطهري نقطه ضعف بيانيه تهران را انتقال اورانيوم غني شده ايران به تركيه بدون ضمانت بازگشت عنوان كرد و افزود: به هر حال تركيه در دست ارتش اين كشور است و دولت در درجه دوم قرار دارد كه ممكن است اين مسئله به تيرگي روابط ايران و تركيه انجام شود كه از اين منظر اين مسائل را نيز نقطه ضعف بيانيه تهران مي دانم.

وي سپس به نقاط قوت بيانيه تهران و اقدام ابتكاري ايران در اين زمينه اشاره كرد و اظهار داشت: بيانيه تهران ابتكار عملي بود كه جمهوري اسلامي ايران موجب شد تا پاي كشورهاي جهان سوم و غير متعهد را به اين گونه مسائل باز كند و براي آنان زمين نقش آفريني فراهم كند.

عضو كميسيون فرهنگي مجلس شوراي اسلامي تحرك و پويايي را يكي ديگر از نقاط مثبت بيانيه تهران عنوان كرد و تاكيد كرد: با صدور اين بيانيه غربي‌ها مجبور به موضع گيري شدند و ما نيز حسن نيت خود را نشان داديم. ضمن آنكه دنيا فهميد ما به دنبال حل اين گونه مسائل هستيم.

مطهري در عين حال اضافه كرد: همه چيزي بستگي به عملكرد آينده ما دارد كه اگر تضمين‌هاي لازم را براي انتقال اين مواد به تركيه از گروه وين بگيريم و به گونه‌اي كه امكان گروگان گرفتن مواد ما براي آنها وجود نداشته باشد مي‌توانيم بگويم كه بيانيه تهران طرح موفقي بوده است. اما اگر بخواهيم اين بيانيه را وسيله اي براي بهبود روابط با آمريكا قرار دهيم اين مسئله مي‌تواند مشكل ساز باشد.

وي در ادامه در خصوص پيش نويس تحريم‌هاي جديد كه از سوي آمريكا بر عليه كشورمان به شوراي امنيت سازمان ملل ارجاع شده است گفت: اين امر نشان مي‌دهد كه هر مقدار ما عقب نشيني كنيم آنها يك قدم جلو مي‌آيند.

اين نماينده مجلس شوراي اسلامي تصريح كرد: پذيرش انتقال مواد هسته‌اي كشورمان نوعي عقب نشيني بود كه كه موجب گستاخ تر شدن غربي‌ها شد اگر چه ممكن است اين كار از نظر افكار عمومي دنيا به نفع ما باشد كه ايران آماده حل مشكلات است اما غربي‌ها همكاري نمي‌كنند اما از نظر خود غربي‌ها اين اقدام نوعي احساس ضعف در ايران است و آنها فكر مي‌كنند كه فشار را عليه ما بيشتر كنند.

وي در خاتمه متذكر شد از اين به بعد نوع رفتارهاي ما در اين زمينه بسيار مهم است كه چگونه عمل مي‌كنيم و طبيعتا اگر بخواهد رفتارهاي غربي‌ها ادامه داشته باشد اين بيانيه آثار عملي نخواهد داشت.
 
۳-واکنش اسفندیار رحیم مشایی رئیس دفتر قدرتمند رئیس جمهور
 
مشائی: فرقی ندارد سوخت 3.5 درصد در داخل يا خارج ايران باشد!
امروز تركيه و برزيل به نحوي نماينده جهان شده‌اند و آبرو وسط گذاشتند و اگر نپذيرند ديگر نمي‌توانند اتهام وارد كنند كه ما اهل تبادل نيستيم/هيچگونه عقب‌نشيني‌اي نكرده‌ايم/چه وين بذپيرد و چه نپذيرد ايران برنده است.
رئيس دفتر رئيس‌جمهور با رد هرگونه عقب‌نشيني از مواضع پيشين جمهوري اسلامي در بيانيه اخير تهران، گفت: اينكه تبادل سوخت در كجا تحويل شود از ابتدا هم اصل ماجرا نبوده، اصل ماجرا بحث تبادل سوخت بود.

به گزارش خبرنگار ايلنا، اسفنديار رحيم‌مشايي در حاشيه چهارمين همايش روابط عمومي‌هاي دستگاه‌هاي اجرايي در جمع خبرنگاران در تحليل خود از بيانيه تهران با بيان اينكه اين بيانيه موضع جمهوري اسلامي ايران را در يك تعامل بين‌المللي به صراحت روشن كرد، اظهار داشت: هميشه دشمن تبليغ مي‌كرد كه ايران علاقه‌مند به تعاملات بين‌المللي نيست، در حالي كه ايران هميشه با تبادل سوخت موافق بود اما شرايط را به گونه‌اي تغيير دادند كه اين كار صورت نگيرد و بعد نيز به نام ما تمام شود.

وي افزود دوستان جمهوري اسلامي چون مي‌دانستند كه موضع ايران در بحث تبادل سوخت صادقانه است در صحنه بين‌الملل فعال شدند و از ايران خواستند كه آنها ورود پيدا كنند و پيشنهادشان به صورتي كه مطرح شد اين بود كه جمهوري اسلامي سوخت 3.5 درصد را در تركيه به امانت بگذارد و بعد آژانس از طريق كشورهايي كه داراي فناوري توليد سوخت هستند سوخت مورد نياز رآكتور تحقيقاتي تهران را براي ساخت داروها تحويل دهند.

رئيس دفتر رئيس‌جمهور با تاكيد بر اينكه امروز مواضع جمهوري اسلامي روشن است، گفت: در اين توافقنامه چند نكته مهم وجود دارد؛ اول اينكه به صورت آشكار حق ايران براي داشتن چرخه هسته‌اي و توليد سوخت بر حق ايران تصريح شده است، ولي اساسا ما خود مي‌توانيم سوخت 20 درصد را توليد كنيم و بيشتر به دنبال اين بوديم كه اين تبادل را انجام دهيم، چون معتقديم با انجام تبادل، توان و ظرفیت هسته‌اي ما به رسميت شناخته مي‌شود.

رحيم‌مشايي ادامه داد: آن موقع كه ما شروع كرديم توان توليد سوخت 20 درصد را نداشتيم ولي امروز نظر مسوولان مملكت اين بود كه اين كار را انجام دهيم ولي امروز با وجود اينكه اين توان را داريم نظر مسوولان اين بود كه اين كار را انجام دهيم.

وي با بيان اينكه غربی‌ها چند قطعنامه عليه ما صادر كردند تا ما به اين توانايي نرسيم، تصريح كرد: در اين قطعنامه تعهد شده است كه اگر بخواهند نسبت به ايران تهديدي انجام دهند و رفتاري خلاف‌شان داشته باشند با درخواست ايران اورانيوم 3.5 درصد به كشور باز خواهد گشت و ما اساسا براي توليد سوخت مشكلي نداريم.

رئيس دفتر رئيس‌جمهور در پاسخ به اين سوال كه چقدر احتمال مي‌دهديد گروه وين اين پيش‌شرط را قبول كند؟ گفت: آنها دو راه بيشتر ندارند؛ يا بپذيرند يا نپذيرند ما كه به سوخت آنها نياز نداريم و امروز اين دو كشور تركيه و برزيل به نحوي نماينده جهان شده‌اند و آبرو وسط گذاشتند و اگر نپذيرند ديگر نمي‌توانند اتهام وارد كنند كه ما اهل تبادل نيستيم و به دنبال انحراف هستيم و نمي‌توانند بر اين اساس جرياني را عليه ما در دنيا راه بياندازند.

رحیم مشائی با رد هرگونه عقب‌نشيني از مواضع پيشين جمهوري اسلامي در بيانيه اخير تهران اظهار داشت: اينكه تبادل سوخت در كجا تحويل شود از ابتدا هم اصل ماجرا نبوده، اصل ماجرا بحث تبادل سوخت بود.

وي ادامه داد: اينكه سوخت 3.5 درصد در داخل ايران يا بيرون باشد فرقي نمي‌كند، بحث اعتماد است. در زماني كه ما اعلام آمادگي كرده بوديم براي تبادل سوخت ادبياتي را به كار بردند كه اجازه ندهند اين اتفاق بيافتد و جوي را به راه انداختند كه آثار منفي در دنيا داشت و مي‌خواستند از موضع بالا اين مساله را حل كنند.

رحيم‌مشايي در پایان تاكيد كرد: ما هيچ عقب‌نشيني‌اي نكرده ايم و با ورود تركيه و برزيل و درخواست به آنها ما قبول كرديم و چه وين بذپيرد و چه نپذيرد ايران برنده است.
۴-واکنش رجب طیب اردوغان نخست وزیر ترکیه
 
اردوغان: بیانیه تهران " بخت بی نظیر" است
رجب طیب اردوغان همچنین اعتبار پنج عضو شورای امنیت را زیر سئوال برد و اظهار داشت در حالی که این پنج کشور توانایی اتمی خود را حفظ کرده‌اند از دیگر کشورها می‌خواهند که دنبال بمب اتمی نروند.

به گزارش بی بی سی، نخست وزیر ترکیه تصریح کرد: «اگر ایران به تعهداتش وفادار نماند برزیل و ترکیه گامی به جلو برداشته و از صحنه بیرون خواهند رفت.»

 نخست وزیر ترکیه در سخنانی در «دانشگاه اروپایی» مادرید درباره اعضای دایم شورای امنیت گفت: «این چه اعتباری است که شما سلاح‌های اتمی دارید اما می‌گویید که دیگران نداشته باشند.»

نخست وزیر ترکیه همچنین در مادرید از جامعه جهانی خواست که از توافق تهران پشتیبانی کنند تا به گفته وی «بخت بی‌نظیر» به وجود آمده درباره مناقشه هسته‌ای ایران به ثمر بنشیند.

 نخست وزیر ترکیه تصریح کرد: «من از جامعه جهانی می‌خواهم از این بیانیه نهایی که اثری بسیار مثبت برای استقرار صلح جهانی در آینده دارد، پشتیبانی کند.»
 
۵-واکنش دکتر علی لاریجانی رئیس مجلس شورای اسلامی
لاريجاني:غرب به تركيه‌ و برزيل هم كم‌توجهي كرد
وي با بيان اين‌كه " حقيقتا وقاحت‌آور است كه غربي‌ها حتي به فرستندگان خود (تركيه و برزيل) كم‌توجهي كردند" ادامه داد: البته اين قضيه براي همگان مشخص كرد كه ايران همواره حسن نيت داشته است و اگر در جاهايي هم به زعم برخي سرسختي‌ مي‌كرده است اين سرسختي نبوده بلكه واقع‌بيني ايران موجب آن رفتارها شده است.
رييس مجلس شوراي اسلامي با اشاره به مواضع اخير وزير امور خارجه آمريكا پس از بيانيه تهران گفت: اگر در داخل كشور يك همگرايي ملي و اراده ملي قوي وجود داشته باشد، اخم‌ها و لبخندهاي غربي‌ها تاثيرگذار نخواهد بود.

به گزارش ايسنا علي لاريجاني در مراسم بزرگداشت دكتر علي‌اكبر فرهنگي با بيان اين‌كه " فريبكاري مدرن آمريكايي‌ها در حوادث اخير بيشتر كشف شد" افزود: شاهد بوديم كه علي‌رغم اين‌كه برزيل و تركيه در تعهدات اخيرشان به ايران عنوان كرده بودند كه ما تضمين مي‌كنيم غربي‌ها درشت‌گويي نكنند، 24 ساعت نگذشته بود كه وزير امور خارجه آمريكا با رجوع به رفتار و ادبيات گذشتگان خود، عليه ايران حرف‌هايي را مطرح كرد.

وي با بيان اين‌كه " حقيقتا وقاحت‌آور است كه غربي‌ها حتي به فرستندگان خود (تركيه و برزيل) كم‌توجهي كردند" ادامه داد: البته اين قضيه براي همگان مشخص كرد كه ايران همواره حسن نيت داشته است و اگر در جاهايي هم به زعم برخي سرسختي‌ مي‌كرده است اين سرسختي نبوده بلكه واقع‌بيني ايران موجب آن رفتارها شده است.

وي خاطرنشان كرد: اين‌ها بنا ندارند اجازه دهند ايران از دانش هسته‌يي خود صيانت كند، البته كاري كه آمريكايي‌ها امروز در اين زمينه انجام مي‌دهند چند پيام دارد؛ اولا براي همه كشورهايي كه تصور مي‌كردند ايران تاكنون سرسختي مي‌كرده است مشخص كرد كه اين‌كه ايران حركت‌هاي آمريكا را صادقانه نمي‌ديد، درست بوده است، حتي در بحث معاوضه سوخت هم آن‌ها صادقانه عمل نكردند. كشورهايي همچون برزيل و تركيه به ايران گفتند ما همه حيثيت‌مان را در ميان مي‌گذاريم و تعهد مي‌دهيم كه غربي‌ها در اين زمينه به درستي عمل كنند، حال مكشوف شد كه ايران با واقع‌بيني اين‌ها را درست شناخته بود.

رييس مجلس شوراي اسلامي ادامه داد: البته برخي افراد بودند كه تصور مي‌كردند بعد از سر كار آمدن آقاي اوباما شرايط دنيا تغيير كرده است. متاسفانه عده‌اي گول الفاظ ايشان را خوردند و فكر مي‌كردند رييس‌جمهور جديد آمريكا مي‌خواهد اقدامات متفاوتي انجام دهد، البته نبايد از اين هم گذشت كه آقاي اوباما از يك فن بيان قوي برخوردار بود؛ اما چند سنخ فريبكاري نشان داد كه هيچ تفاوتي بين اوباما و بوش وجود ندارد.

وي با اشاره به اقدامات آمريكا پس از رياست جمهوري اوباما در فلسطين افزود: آقاي اوباما هيچ زمينه‌اي براي حقوق مردم فلسطين ايجاد نكرد و البته رفتار اخيري كه عليه ايران داشتند نيز اين قضيه را نشان مي‌دهد كه هيچ تفاوتي بين مواضع آمريكاي جديد با قديم وجود ندارد.

لاريجاني با بيان اين‌كه " مواضع اخير آمريكا پيام مهمي دارد مبني بر اين‌كه بايد صحنه‌ ديپلماسي كشور را مثل شطرنج بلد بود و خود را گرفتار الفاظ نكرد" ادامه داد: اگر پيش از اين برخي از دردمندان در كشور مي‌گفتند كه اين‌ها به دنبال فريبكاري هستند شايد برخي باور نمي‌كردند؛ اما بايد بدانيم صحنه سياست پيچيدگي‌هايي دارد كه از روي آن بايد به بطن رسيد. ممكن است خيلي‌ها حرف زيبا بزنند اما بايد به درون حرف‌هاي آن‌ها پي برد.

رييس مجلس تاكيد كرد: افرادي كه در صحنه‌هاي مختلف ايران فعاليت مي‌كنند و كار هدفمندي انجام مي‌دهند،‌ نبايد گرفتار اين غوغاسالاري‌ها شوند، به اين معنا كه اين نوع غوغاها نبايد روي اراده‌هاي ما در كشور تاثير بگذارد.

لاريجاني در بخش ديگري از سخنان خود به جنجال‌آفريني‌هاي غربي‌ها در بحث تعليق هسته‌يي ايران اشاره كرد و گفت: آمريكايي‌ها بايد بدانند جمهوري اسلامي، مصر است كه از دانش هسته‌يي خود صيانت كند و در اين مسير ترديدي هم به خود راه نمي‌دهد؛ چراكه اين مساله چيزي نيست كه قابل معامله و حراج باشد. هيچ كس نه در داخل و نه در خارج كشور نمي‌تواند با اين مساله معامله كند و ظرفيت نيروهاي انساني ما را به حراج بگذارد.

وي واكنش سريع آمريكا و غربي‌ها را در مسائل اخير ايران اشتباهي ديپلماتيك عنوان كرد و گفت: اين‌ها حداقل مي‌توانستند صبوري كنند و از ظرفيت زماني بهتر استفاده كنند؛ اما خيلي رو عمل كردند و اين مسئله بسياري از چيزها را در داخل و خارج براي همگان روشن كرد.

لاريجاني با تاكيد بر اينكه بر روي دانش‌هاي توسعه‌گر در كشور بايد سرمايه‌گذاري كرد و ظرفيت‌هاي نيروي انساني را در اين بخش سامان دهيم، ادامه داد:‌ نبايد نگران اين بود كه گاهي غربي‌ها به ما اخم مي‌كنند و گاهي درشت مي‌گويند البته لبخندهاي آنها هم نبايد براي ما ابتهاج خاطر بياورد.

لاريجاني ادامه داد: اگر گاهي غربي‌ها عليه كشور ما درشت‌گويي مي‌كنند به خاطر داشتن پل و كارخانه‌هاي بزرگ در كشور ما نيست به خاطر اين است كه ايران جهش و نيروهاي خلاق در كشور رشد خوبي پيدا كرده‌اند. اگر امروز در اين محفل دانشگاهي ما راجع به علم صحبت مي‌كنيم و درباره گذشته پرافتخار خود سخن مي‌گوييم به خاطر دانشمنداني است كه تاريخ ايران را رقم زده‌اند.

وي يكي از اقدامات ارزشمند رهبران نظام جمهوري اسلامي را توجه به علم در كشور عنوان كرد و گفت: به ويژه در دانش‌هاي پيشرفته كه در صدر پيشرفت و توسعه كشور است، اين مساله كم‌ارزش نيست.

رييس مجلس ادامه داد: اگر امروز برخي كشورها حرف‌هاي زورگويانه عليه ايران مي‌زنند به خاطر اين‌گونه پيشرفت‌هاست، ممكن است براي انحراف افكار عمومي حرف‌هاي خود را در لفافه بگويند؛ اما خودشان هم مي‌دانند كه مشكل‌شان با نظام جمهوري به خاطر نيروهاي خلاقي است كه طراز كشور را بالا برده‌اند.

رييس مجلس شوراي اسلامي ادامه داد: چند سالي است كه رسانه‌هاي خود را پر كرده‌اند كه ايران به سمت سلاح هسته‌يي حركت مي‌كند و اين در حالي است كه خودشان سال‌ها از سلاح هسته‌يي استفاده كرده و به جاي آنكه استفاده از آن را كم كنند، از طرق مختلف اين سلاح‌ها را مدرن كردند؛ اما در مقابل به عنوان طرفداري از دموكراسي و شعار دنياي عاري از سلاح هسته‌يي مي‌خواهند به ديگران زور بگويند.

رييس مجلس با بيان اينكه اينان همواره راجع به جمهوري اسلامي اظهارنظر كرده و فتواي سياسي صادر مي‌كنند، گفت: اين فضاسازي آن‌ها براي تاثيرگذاري روي اراده‌هاست كه نبايد گول اين فريب‌كاري‌ها را بخوريم.
 
۶-واکنش ۲۳۴ نماینده مجلس شورای اسلامی
به گزارش فارس حسن غفوري فرد عضو هيئت رئيسه مجلس پيش از پايان جلسه علني امروز سه شنبه اين بيانيه را در صحن علني مجلس قرائت كرد كه متن آن به شرح زير است.

فناوري هسته‌اي ايران كه نتيجه مجاهدت علمي و فني نيروهاي مبتكر و اطلاعاتي در طول چند دهه گذشته و هدايت‌هاي رهبر معظم انقلاب اسلامي بوده است، دستاورد ملي و ارزشمند براي ملت محسوب مي‌شود و صيانت از امر وظيفه همگاني خواهد بود.

در سال‌هاي گذشته كه استكبار جهاني تلاش بسيار كرد تا از راه‌هاي مختلف اين مسير عزيتمند را ميسر كند، عمدتاً از دو روش بهره جستند.

نخست با فريبكاري و تعهدات توخالي توانستند باعث تعليق موقت حركت فني هسته‌اي كشور شوند كه در اين زمينه به رغم حسن نيت ايران، غرب چهره غيرمتعهدانه‌اي از خود نشان داد. روش دوم، قدرت نمايي از طريق نهادهاي تحت سلطه خود مانند شوراي امنيت سازمان ملل متحد به قصد ايجاد هراس در اراده ملت و دولت ايران بود كه در اين جهت هم برخلاف علم به ناموفق بودن به اقدامات ايذايي خود ادامه داده است.

اينك آمريكا و چند كشور اروپايي عضو شوراي امنيت سازمان ملل متحد كه در مقابل آزموني ديگر قرار دارند مي‌توانند از توافق تهران به عنوان يك فرصت جهت اصلاح برخي اقدامات خصمانه قبلي خود و ايجاد مسير منطقي همكاري بهره بگيرند چرا كه جمهوري اسلامي ايران در اين توافق حداكثر حسن نيت و انعطاف خويش را نشان داده است.

در اين حالت توافق تهران اگر به درستي هدايت شود، مي‌تواند مبنايي براي تعامل مثبت قرار بگيرد.

البته دولت نيز كه همواره در اين زمينه محكم و منطقي رفتار كرده نيز موظف است در كنار حسن نيت و برخورد مثبت با هوشياري و دقت در مذاكرات آتي لغو قطعنامه ايراني گذشته و اقدامات عيني براي كمك به پروژه‌هاي صلح‌آميز هسته‌اي را مطالبه كند و بدور گرفتن تعهد كافي در اين زمينه‌ها و بدون طراحي گام به گام اقدام يكسويه‌اي انجام ندهد.

چنانچه طرف مقابل قصد زياده‌خواهي مواد و واگذار تعهدات خويش به زمان‌هاي غير مشخص را داشته باشد اين امر نشانگر همان روش‌هاي منسوخ گذشته بوده و فرصتي را در تعامل با ايران از دست داده است و پاسخ دولت بايد در حد انتظار و هوشياري ملت انقلابي ايران باشد.

مجلس شوراي اسلامي به دليل اهميت موضوع هسته‌اي با حساسيت كافي اين فرايند را رصد كرده و به عنوان نمايندگان ملت پشتيباني دولت و پيگير صيانت از حقوق ملي خواهد بود.

۷-واکنش چهره های اصولگرایی و اصلاح طلبی

توافق ایران و ترکیه و برزیل در خصوص نحوه غنی سازی اورانیوم ایران، گامی به پیش در حل و فصل مساله هسته ای ایران به شمار می رود. روز گذشته وزرای خارجه سه کشور ایران، ترکیه و برزیل در تهران توافق کردند که 1200 کیلوگرم اورانیوم کم غنی شده ( با غلظت 3.5 درصد ) ایران در ترکیه به امانت گذاشته شود تا در ازای آن 120 کیلوگرم اورانیوم غنی شده با غلظت تقزیباً 20 درصد تحویل ایران داده شود. هر چند که این توافق می تواند زمینه ساز حل و فصل مساله هسته ای ایران باشد، ولی همه چیز به توافق نهایی بین ایران و گروه وین ( آمریکا، روسیه ، فرانسه و آژانس بین المللی انرژی اتمی ) بستگی دارد. توافق اخیر همچنین حاکی از آن است که تمایل محمود احمدی نژاد به حل و فصل صلح آمیز مساله هسته ای ایران، بر رای اصولگرایانی که پیش از این مانع از مبادله سوخت هسته ای بین دو کشور ایران و روسیه شده بودند، غلبه یافته و هم از این روست که اینک نظام جمهوری اسلامی در بالاترین سطوح تصمیم گیری خود، با تحویل اورانیوم غنی شده به ترکیه موافقت می کند.

حسین سلیمی، استاد روابط بین الملل در دانشگاه علامه طباطبایی، درباره توافق ایران و ترکیه و برزیل می گوید: " این توافق نشانه سازگاری بیشتر ایران با نظام بین الملل است. یعنی حرکت ایران از سمت تعارض همه جانبه به سمت مدلهای همکاری و سازگاری بیشتر با نظام بین الملل. "

وی در پاسخ به این سئوال که آیا توافق کنونی جمهوری اسلامی با ترکیه و برزیل ناشی از تغییر موضع احمدی نژاد و اتخاذ همان شیوه اصلاح طلبان در حل و فصل مساله هسته ای ایران نیست؟، می گوید: : " هنوز زود است که بگوییم این همان شیوه اصلاح طلبان است اما شیوه کنونی دولت ایران به مساله هسته ای، تقریباً شبیه همان شیوه اصلاح طلبان است. "

اما عباس سلیمی نمین، روزنامه نگار هوادار دولت احمدی نژاد، در این باره می گوید: " در این زمینه شورای عالی امنیت ملی تصمیم می گیرد. در این شورا نماینده رهبری حضور دارد و رئیس جمهور هم تنها یک رای دارد. این تصمیمات با نظر رهبری قطعی می شود. "


به نظر سلیمی نمین، " احمدی نژاد تغییر موضعی نداشته است زیرا او تصمیم نهایی را اتخاذ نمی کند. " وی می افزاید: " در گذشته بحث توقف غنی سازی در میان بود اما الان بحث درصد آن مطرح است. بحث کنونی ما راجع به غنی سازی 20 درصد است. یعنی اینکه خودمان به تنهایی این کار را انجام دهیم یا به نظر سایر کشورهای جهان هم در این زمینه توجه کنیم. "

وی در خصوص تفاوت و شباهت شیوه دولت احمدی نژاد با شیوه اصلاح طلبان در حل و فصل مساله هسته ای ایران می گوید: " اصلاح طلبان مرعوب غرب بودند و می گفتند چون آمریکا به ما حمله می کند، باید غنی سازی را متوقف کنیم. اما از آنجایی که حرف آنها آخرین حرف نظام حمهوری اسلامی نبود، موضع آنها نیز در نظام حاکمیت نیافت. ملت هم به موضع آنها حساسیت داشت زیرا مرعوب بودن در برابر غرب حد یقف ندارد. "

حسین سلیمی درباره نتایج توافق ایران و ترکیه و برزیل می گوید: " این توافق می تواند دست ایران را برای تحقق تکنولوژی بالاتر در چرخه سوخت هسته ای باز کند. در ایران تکنولوژی غنی سازی در سطح محدود وجود دارد. حجم کنونی اورانیوم غنی شده در ایران، در حدی نیست که نیازهای ایران را رفع کند و حتی شاید در نیروگاههای ایران قابلیت استفاده هم نداشته باشد اما توافق کنونی می تواند راهگشای ایران برای رسیدن به مراحل بالاتری از تکنولوژی هسته ای باشد. "

وی البته می افزاید : " الان زود است که درباره موفقیت این توافق قضاوت کنیم. تا زمانی که گروه وین و آژانس بین المللی انرژی اتمی با این توافقنامه موافقت نکنند، معلوم نیست که توافق ایران و ترکیه و برزیل اجرایی شود. شاید عدم پذیرش این توافق از سوی آنها، دور تازه ای از تعارض میان ایران و نظام بین الملل را ایجاد کند. "

اما عباس سلیمی نمین درباره پیامدهای توافق ایران و ترکیه و برزیل چنین می گوید: " نکته مهم در این میان این است که دیگر غرب در مساله هسته ای ایران حرف اصلی را نمی زند. ما الان داریم با کشورهایی معامله می کنیم که صحنه بازی را عوض می کنند. مواضع برزیل و ترکیه متفاوت از مواضع کشورهای دارای حق وتو است. هر چه صحنه بازی وسیع تر شود و از حاکمیت مطلق کشورهای دارای حق وتو بر شورای امنیت سازمان ملل بکاهیم، قدرت مانور ما هم بیشتر خواهد شد. توافق کنونی ایران با دو کشور ترکیه و برزیل می تواند چنین نقشی ایفا کند. "

با این حال وی معتقد است که نقش مثبت این توافق تنها زمانی عملی و آشکار می شود که " ایران تضمین های لازم را اخذ کند. " وی در این باره می گوید: " اگر تضمین های لازم را بگیریم، در نتیجه به میدان آوردن دو کشور برزیل و ترکیه و کنشگر ساختن آنها در حل و فصل مساله هسته ای ایران، نه تنها از قدرت نقش آفرینی کشورهای دارای حق وتو کاسته ایم بلکه حق خودمان در غنی سازی اورانیوم را نیز همچنان حفظ کرده ایم. "

مطابق رای سلمیمی نمین، دلیل عدم موافقت ایران با تحویل اورانیوم 5/3 در صد به روسیه و تحویل گرفتن اورانیوم 20 درصد از این کشور را باید در راستای تمایل ایران به ورود بازیگران جدید به صحنه اختلافات هسته ای اش با جهان غرب ارزیابی کرد؛ بازیگرانی که دارای حق وتو در شورای امنیت سازمان ملل نیستند.

اما حسین سلیمی در این باره می گوید: " ما از جزئیات توافق ایران و روسیه مطلع نیستیم. فقط محل تبادل اورانیوم غنی شده مهم نیست بلکه چگونگی و زمان تبادل و نیز امکان نظارت ایران بر سوخت هسته ای هم مهم است. بنابراین به نظر می رسد جزئیاتی وجود دارد که ما از آنها بی اطلاعیم و همین جزئیات عامل مخالفت ایران با تحویل 1200 کیلو اورانیوم غنی شده 5/3 درصد به روسیه و موافقتش با تحویل همین میزان اورانیوم به ترکیه بوده است. "

وی درباره چرایی عدم توافق ایران و روسیه و توافق ایران و ترکیه می افزاید: " نکته مهم شرایط متحول بین المللی است. شرایط امروز با شرایط زمان مذاکرات ایران و روسیه متفاوت است. نوع جدید تحریم ها و نیز تغییر نگرش ها در نظام بین الملل درباره نحوه تعامل با ایران، از عوامل تاثیرگذار در این زمینه اند. اگر تا چند وقت پیش زمینه های تعامل بین ایران و نظام بین الملل وجود داشت، در چند ماه اخیر اوضاع به گونه ای شده بود که نظام بین الملل در حال حرکت به سمت تعارض کامل با ایران بود. "

وی همچنین تغییر نگرش اصولگرایان را نیز از عوامل موثر در توافق ایران و ترکیه وبرزیل می داند و در این باره می گوید: " در بین اصولگرایان هم این گرایش تقویت شده که شاید پاره ای از منافع ایران در تعامل سازنده تر با نظام بین الملل بیشتر قابل تخقق باشد و ظاهراً امروز این نگاه در سیاست خارجی ایران در حال ایفای نقش بیشتری است. "

۸-واکنش دکتر احمد توکلی نماینده مردم تهران در مجلس شورای اسلامی

احمد توکلی گفت :بیانیه تبادل سوخت هسته‌ای مصالح ملی را تأمین نمی‌کند.

اهم اظهارت احمد توکلی در گفت و گو با خبرگزاری فارس درباره بیانیه ایران،برزیل و ترکیه را در ادامه بخوانید.

* در مفاد بیانیه دقت شود تا جان کلام به دست آید. این بیانیه تا اینجا، ایران را یکطرفه متعهد می‌سازد که کل 1200کیلو اورانیوم 3.5 درصدی خود را از تسلط خویش خارج کند و به خاک ترکیه منتقل کرده و تحت سلطه آن کشور قرار دهد بدون آنکه طرف پرمدعای غربی هیچ تعهدی بسپارد.
* در بند هشت این بیانیه آمده است اگر غربیها به مفاد این بیانیه توجه نکنند، ایران باید از ترکیه بخواهد و ترکیه باید بدون قید و شرط اورانیوم امانتی را بازگرداند. در عین حال بند هفت برای گروه وین (آمریکا، فرانسه، روسیه و آژانس) تکلیف تعیین می‌کند که 120کیلو اورانیوم 20 درصد بعداَ آن هم ظرف یک سال به ایران بدهد.
* بقیه بیانیه ‌بیشتر به تعارفات دیپلماتیک شبیه است. در نتیجه تا اینجا ایران خودش را متعهد کرده است و با کمال تعجب قوی‌ترین اهرم خویش را برای ادامه مذاکرات از دست می‌دهد. این بیانیه که آن را بیانیه تبادل سوخت نامیده‌اند مصالح ملی ما را تأمین نمی‌کند و ان را باید بیانیه انتقال سوخت هسته‌ای ایران نامید نه تبادل سوخت.

وی در پاسخ به این سوال که آیا صدور این بیانیه نمی‌تواند بن بست فعلی را بشکند، یا قطعنامه جدید تحریم را متوقف کند این چنین پاسخ داد.

* این ما نبودیم که مذاکرات را متوقف کردیم. رئیس جمهور از هر فرصتی برای گشودن باب گفت و گو بهره می‌گرفته است تا حدی که بعضا مورد انتقاد هم واقع شده است. اگر قرار باشد بن بست به هر قیمت شکسته شود، چرا اساسا چندین سال برای استیفای حق مسلم ملت ایستادگی کردیم و به تولید صنعتی اورانیوم موفق شدیم؟ اگر گروه وین اورانیوم 20 درصد را نداد و شرط تحویل را توقف و تعطیلی هر نوع غنی سازی قرار داد و تهدید کرد که در غیر این صورت تحریم جدید اعمال می‌کنیم چه خواهیم کرد؟ باز هم به نقطه‌ای خواهیم رسید که حال در آن هستیم اگر با فشار ترکیه را از بازگرداندن اورانیوم ما منع کرد چه می‌کنیم؟ در آن صورت که خیلی هم محتمل است روابط دوستانه ما با یکی از همسایگان مهم ما را نیز اسیب می‌زند.
* ترکیه و برزیل برای اجرای صحیح بیانیه تضمین داده‌اند این کفایت نمی‌کند؟ که تمامی اعضای NPT از جمله گروه وین امضا داده‌اند که بدون احتیاج به مبادله یک طرفه اورانیوم غنی شده برای مصارف علمی و غیرتسلیحاتی مانند رآکتور اتمی تهران را تأمین کنند و تا چند سال پیش هم انجام می‌شود. مگر آنها به امضای خود باقی ماندند؟ حال ما ترکیه و برزیل را هم احتمالا از دست می‌‌دهیم.
* من نظر خودم را می‌گویم و نمایندگان خودشان باید تصمیم بگیرند. البته اصل 77 قانون اساسی چنین موافقتنامه‌هایی را پس از تصویب مجلس قابل اجرا شمرده است. دیروز یکشنبه‌ 25 اردیبهشت ماه در مجلس یک بیانیه آ‌ماده امضا شدکه جمع آوری امضاها به سه شنبه موکول شد. مضمون بیانیه این است که درباره اصل مبادله سوخت از دولت حمایت شده ولی چند شرط قائل شده است. اول آنکه مبادله با ارسال بخشی از نیاز ما توسط غربیها در اول کار و انتقال معادل آن از طرف ما صورت گیرد.
* دوم این کار در چند مرحله انجام گیرد نه یکباره تا پایبندی کشورهای سلطه‌گر اتمی آزموه شود و دست ما یکباره خالی شود. سوم شرط مقدمات انجام مبادله این باشد که اولا تمام تحریم‌های گذشته متوقف شود تا محدودیت‌های مالکی، تجاری و سرمایه‌گذاری برای ایران برطرف گردد تا حق غنی سازی اورانیوم برای ایران مجددا به امضای غربیها برسد و ثالثا غربیها به تعهدشان در NPT برای ساخت نیروگاه با ایران همکاری کنند.
* فکر می‌کنم مجلس وارد ماجرا شود و این شروط را الزامی کند. البته قدم اول این است که رئیس جمهور محترم که در سیاست خارجی اهل ایستادگی و منطق است در مجلس حاضر شود و در جلسه غیرعلنی به نمایندگان ملت توضیح دهد که چرا چنین تصمیم عجیبی اتخاذ شده است. بقیه راه پس از آن باید تعیین گردد.
* البته تا همین جا این پیام به غربیها منتقل می‌شود که فشار آنان نه فقط در دولت خاتمی مؤثر افتاد، بلکه در احمدی نژاد هم می‌تواند مؤثر باشد. این یک خسارت است. خدایی ناخواسته اگر این بیانیه اجرا شود، وزن ترکیه را در معادلات منطقه‌ای بالا می‌برد و وزن ما را کاهش می‌دهد و به دلیل عضویت ترکیه در ناتو اگر مناسبات ما با ترکیه آسیب ببیند از این حیث نیز ما ضرر کرده‌ایم