انگیــــــــــــزه

                                     "برخیز و یک گام جلوتر آی"

روایت شده است که روزی شیخ ابوسعید ابوالخیر عارف و شاعربزرگ ایرانی قرن های ۴ و ۵ هجری شمسی برای سخنرانی به مسجدی دعوت شد و چون نام ایشان بسیار بلند آوازه بود و به زیبا سخن گفتن اشتهار یافته بود، جمعیت بسیاری برای استماع سخنان ایشان به مسجد آمده و چون شبستان اصلی مسجد مملو از جمعیت شده بود، لاجرم بخش دیگری از جمعیت در محوطه بیرونی شبستان نشستند تا از محضر ایشان کسب فیض کنند.

اما به هنگامی که ابوسعید ابوالخیر بالای منبر رفته و قصد آغاز سخن داشت، متولی مسجد به منظور استفاده هر چه بیشتر مستقبلین از افاضات شیخ، فریاد زد:خدا والدین آن کسانی را رحمت کند که هر کجا که هستند، از جای برخیزند و حداقل یک قدم جلوتر بیایند!

شیخ ابوسعید ابوالخیر با شنیدن این جمله متولی مسجد، از منبر پایین آمد و از سخنرانی انصراف داد! متولی ضمن عذرخواهی شدید از شیخ گفت:بخدای بزرگ سوگند می خورم که منظورم بهم زدن مجلس و یا بلند کردن صدا در محضر بزرگی چون حضرتعالی نبود، بلکه قصد داشتم که جمعیت بیشتری را به درون شبستان فراخوانده، تا از فیوضات شما بیشتر مستفیض شوند!

شیخ متبسم شد و متولی کهنسال را مورد تفقد ویژه قرار داد و حکیمانه گفت: نه پیر مرد، من از حرف تو دلگیر نشدم، و می دانستم که منظور شما همین بود که بیان کردی! اما جمله ای که تو گفتی، جان کلام من بود که می خواستم طی ساعتی سخنرانی آن را به مخاطبان تفهیم کنم تا در نهایت به آنها همین را بگویم که : ای مردم، هر کجا که هستید، برخیزید و یک گام جلوتر بگذارید!

تو این جمله پر مفهوم را به آسانی هر چه تمام تر به این مردم گفتی و مردم هم منظور ترا فهمیده و به راحتی به آن لبیک گفته و عمل کردند! در حالیکه من بارها و بارها این مطلب را بر بالای منبر به مردم گفته و می گویم و اما گوش شنوا کمتر دیده و خیلی کمتر از آنی که فکر می کردم و می کنم، به تقاضایم لبیک گفته و می گویند!

با این جمله تو به این فکر افتادم که راهی بجز، زبان الفاظ برای قبولاندن مطلبی به مردم لازم است که من باید آن را بیابم! تو امروز با حسن نظر و اخلاص در عمل به آسانی همه مخاطبانت را هدایت کردی تا برای همه درس و الگویی باشد که در هر مجلسی ننشسته و فقط در مجلسی بنشینند که حداقل بتوان یک گام به جلو رفت!

اگر من همچون تو بودم، نفوذ کلام من هم چون تو عمیق می شد و نیازی به تفصیل گویی و اطاله کلام نبود  و می توانستم با کلمات قصار و یا با ایماء و اشاره، مفاهیم بزرگ و منظورهای عمیق را در طرفةالعینی به همه مخاطبان انتقال دهم!

 صادقعلی رنجبر-عضو هیئت علمی دانشگاه-۱۹/۳/۸۹